LACHEN MET APTONIEME HUMOR
Vishandelaar Karel Rog en andere grappige combinaties van namen en beroepen
Laten we eerlijk zijn, we maken het allemaal wel eens mee: we horen of zien een opvallende combinatie van naam en beroep, glimlachen dan even kort en gaan vervolgens over tot de orde van de dag. Zo verging het mij ook, tot ik in het jaar 2000 drastisch ingreep en besloot voortaan een aantekening te maken bij het aantreffen van zulk een geinige combinatie. Mijn antenne sleep zich in de loop van de decennia en de lijst groeide. Vijfentwintig jaar later ligt er dit boekje. Had het niet wat sneller gekund? Als ik ernaar op zoek was gegaan, had ik ongetwijfeld veel eerder een ook nog veel omvangrijker boekje kunnen samenstellen. Maar het uitgangspunt was dat ik de voorbeelden spontaan tegenkwam. Heel soms vertelde ik wel eens over mijn aantekeningenlijstje, waarna iemand al snel een eigen voorbeeld dreigde op te lepelen, wat ik dan rap moest voorkomen.
In de loop van de jaren werd duidelijk dat de gevonden combinaties behoren tot het obscure genre van de aptonieme humor.
De term aptoniem is een samentrekking van het Griekse voorvoegsel ‘apt’ en het Griekse achtervoegsel ‘ónoma’ (ὄνομα). Apt betekent in Grieks en Engels zoveel als geschikt of passend en het achtervoegsel -oniem, dat is afgeleid is van het Griekse woord ónoma, betekent naam. Waarmee aptoniem staat voor ‘een passende naam’. Een aptoniem is daarmee een naam die opvallend goed past bij het beroep of de functie van de persoon die hem draagt. Zo opvallend dat het grappig wordt.
Humor is in film, toneel en ander drama het moeilijkste genre. Het is makkelijker om voor een horrorfilm een paar flessen ketchup leeg te spuiten of voor een thriller met spannende muziek een adembenemende spanning te creëren dan om een goede grap uit te beelden. Lachfilms zijn niet voor niets dungezaaid. Dit boekje, hoe bescheiden ook, poogt het onhaalbare te bereiken, namelijk om een lach om je mond te toveren. Naast dat dit niet eenvoudig is, wordt de lach vaak onderschat. Frivool als de indruk is van de lach, zo belangrijk is die voor een goede gezondheid. Sta mij toe je, voor je eigen bestwil, een goed gevoel toe te wensen bij het consumeren van dit boekje, met hopelijk hier en daar een al dan niet onbescheiden glimlach.
Daan de Wit
Wat zegt de wetenschap over aptonieme humor?
Wat blijkt nu, de wetenschap heeft zich redelijk uitgebreid gebogen over het fenomeen van de aptonieme humor. Daan dook erin en kwam boven met een verhaal dat genuanceerder en interessanter was dan hij van tevoren had gedacht. Je leest er in zes pagina’s tekst alles over, plus aan het eind een rits voetnoten.
Wat zegt de wetenschap over aptonieme humor?
Wat blijkt nu, de wetenschap heeft zich redelijk uitgebreid gebogen over het fenomeen van de aptonieme humor. Daan dook erin en kwam boven met een verhaal dat genuanceerder en interessanter was dan hij van tevoren had gedacht. Je leest er in zes pagina’s tekst alles over, plus aan het eind een rits voetnoten.
Over de auteur
Ondanks zijn serieuze voorkomen en de zelfs uitermate serieuze journalistieke boeken die Daan de Wit heeft geschreven, staat hij bij zichzelf bekend als iemand met een luchtige kant. Het is een kant die wij niet vaak van hem zien, een kant die zich weliswaar in de vorm van rigide aantekeningen-lijstjes ontwikkelde, maar onmiskenbaar aanwezig is. Vijfentwintig jaar na het begin van zijn project komt Daan uit de kast als humorist. Onbekend is wat de precieze aanleiding is tot deze openbaring – het was eenvoudiger geweest om samen met een vriendelijke, doch besliste journalistieke reputatie de aptoniemen mee te nemen in het graf – maar we zullen het moeten doen met het feit dat dit boekje er nu is. De bal ligt nu bij jou. Ga je het lezen en er al dan niet in stilte van genieten of laat je Daans grappenmakerij voor wat het is?
Daan gaat intussen verder met zijn ontdekkingstocht door de fascinerende wereld waarin wij leven. Zijn niet aflatende verwondering geeft hij vorm door journalistiek actief te zijn, wat hem in staat stelt ongegeneerd vragen te kunnen stellen. Aldoende kan hij blijven leren, steeds beter begrijpen, om zijn bevindingen vervolgens met zijn lezers te delen. Alles wat Daan doet en laat komt samen op zijn website andermens.nl
Verder verschenen van Daan de Wit
